Τούλτσεα
Octavia Stepan, Msc Αρχιτέκτων Πολεοδόμος Ειδ. Επιστήμονας Πανεπιστημίου Ion Mincu Βουκουρεστίου
1.Η ΠΟΛΗ ΤΟΥΛΤΣΕΑ – ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

| Εικόνα 1: Τοπογραφικό υπάρχουσας κατάστασης της πόλης Τούλτσεα |
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥΛΤΣΕΑ
Διεύθυνση: Οδός Trandafirilor αριθμ. 3, Τούλτσεα, νομός Τούλτσεα, Ρουμανία
Τηλ.: 0040-40-516548
Φαξ.: 0040-40-516548
Πρόεδρος: Αικατερίνη Γεωργίου (Ecaterina Gheorghe)
Αριθμός μελών: 358
Έτος ιδρύσεως: 1990
ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΣΤΗΝ ΤΟΥΛΤΣΕΑ
Διεύθυνση: Οδός Buna Vestire, αριθμ. 2, Τούλτσεα, νομός Τούλτσεα, Ρουμανία
Δρόμοι, στους οποίους υπάρχουν σπίτια που ανήκαν στους Έλληνες της Τούλτσεα
(οδός Buna Vestire, οδός Victoriei, οδός Traian)
Δρόμοι, στους οποίους υπήρχαν σπίτια που ανήκαν στους Έλληνες της Τούλτσεα
(οδός Trandafirilor, οδός Mircea Voda, οδός Progresului)
Περιοχή κατοικημένη από τους Έλληνες στις αρχές του 20ού αιώνα (1909)

| Εικόνα 2: Τοπογραφικό της πόλης Τούλτσεα στα 1909 |
2. ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΤΟΥΛΤΣΕΑ
Η ΠΟΛΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΟΥ ΜΕΣΑΙΩΝΑ
527-565 μ.Χ. - Ο βυζαντινός συγγραφέας Προκόπιος, γραμματέας του Στρατηγού Βελισάριου, αναφέρει στο βιβλίο του De aedificis μία πόλη με το όνομα Αιγισσός (πιθανόν η σημερινή Τούλτσεα).
10ος αιώνας - Ο βυζαντινός ιστορικός Κωνσταντίνος Πορφυρογένης στην πολιτική του γεωγραφία De thematibus συγκαταλέγει την πόλη Αιγισσό (πιθανόν τη σημερινή Τούλτσεα) ανάμεσα στις 14 κύριες πόλεις της Μυσίας, που αντιστοιχούσε με τη σημερινή Δοβρουτσά.[1]
971 μ.Χ. - Η Δοβρουτσά, όπου ανήκει και η Τούλτσεα, καταλαμβάνεται από τους Βυζαντινούς.
1359 - Αναφέρεται σε θρησκευτικά αρχεία η ύπαρξη στις εκβολές του Δούναβη μιας επισκοπής με το όνομα Vicina. Παρά την απουσία πηγών που να επιβεβαιώνουν αυτό το γεγονός, πιστεύεται ότι πρόκειται για την πρώην Αιγισσό, τη σημερινή πόλη Τούλτσεα. [2]
1386 - 1418 - Εποχή της ηγεμονίας του Mircea cel Bătrân [Μίρτσεα του Γηραιού], περίοδος κατά την οποία η πόλη Τούλτσεα, μαζί με όλη τη Δοβρουτσά, προσαρτάται στην Ηγεμονία της Βλαχίας.[3]
1387 - Στη συμφωνία που υπέγραψε ο Πρίγκιπας της Δοβρουτσάς Ιβάνκο με τους Γενοβέζους, μνημονεύονται οι «Έλληνες, Βούλγαροι, βελάλοι» ως συγκατοικούντες πληθυσμοί.[4]
1484 - Η Δοβρουτσά καταλαμβάνεται από τους Οθωμανούς και για χρονικό διάστημα περίπου πέντε αιώνων θα ανήκει στην αυτοκρατορία τους. Από την εποχή αυτή, η πόλη γίνεται γνωστή με την ονομασία Τούλτσεα.[5]
1570 - Πρώτη αναφορά στην πόλη Τούλτσεα από τον Πρόξενο Andrei Taranowski, ο οποίος την καταχώρησε στο ταξιδιωτικό του ημερολόγιο οδεύοντας προς την Κωνσταντινούπολη. Έγραφε: «Απότην Chilia [Κίλια] (εννοείται Προχείλια) αναπλεύσαμε τον Δούναβη… και φθάσαμε σε μια πολίχνη με τοόνομα Τούλτσεα».[6]
1582 - Η πόλη Τούλτσεα αναφέρεται από έναν Άγγλο έμπορο, τον John Newberie, ο οποίος λέει ότι έφτασε σε μια πόλη «...που ονομαζόταν Τούλτσεα»,[7] όπου έρχονταν και Έλληνες έμποροι από τη Χίο, δελεασμένοι από την αφθονία ψαριού. [8]
1595 - Η παρουσία της πόλης Τούλτσεα σημειώνεται για πρώτη φορά στο χάρτη που έφτιαξε ο γενοβέζος Paolo Giorgici. [9]
1674 - Ο Mateo Gondola σε μία περιγραφή των τόπων όπου ήταν διαδομένη η χριστιανική θρησκεία μέσα στην επικράτεια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, αναφέρει και την Τούλτσεα.[10]
17ος αιώνας - Ο μεγάλος Τούρκος συγγραφέας και περιηγητής Evlia Celebi περιγράφει την Τούλτσεα ως πόλη με 600 σπίτια που κατοικούνται από Βλάχους. [11]
Η ΠΟΛΗ ΣΤΟΥΣ ΜΕΤΑ-ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟΥΣ ΧΡΟΝΟΥΣ
1706 - Η διπλωματική αποστολή του Πρίγκιπα της Τρανσυλβανίας Fr. Rakoczy II [Φρ. Ράκοτζι του Β΄], που αποτελούνταν από τον Mihail Bay [Μιχαήλ Μπέι] και τον Gaspar Papai [Γκάσπαρ Πάπαϊ] και στάλθηκε σε ακρόαση στον πασά του Babadag, αναφέρει ότι «…η Τούλτσεα είναι μια μικρή πόλη, χτισμένη σε ένα βράχο στις όχθες του Δούναβη και φυλάει έναν παραπόταμο του Δούναβη, για να μην μπορούν να περνούν τα καράβια ανεξέλεγκτα στη Μαύρη Θάλασσα και από τη Μαύρη Θάλασσα στο Δούναβη».[12]
1829 - Κατά την περίοδο των Ρωσο-τουρκικών Πολέμων μπορεί τα πληθυσμιακά κέντρα του Δούναβη να συρρικνώθηκαν, ωστόσο σταδιακά άρχισε η επανακατοίκηση της Δοβρουτσάς.
Στην πόλη Τούλτσεα παρατηρείται υπερπληθυσμός, ως αποτέλεσμα της πληθυσμιακής εκκένωσης των περιοχών μεταξύ του Δούναβη, του Razim [Ραζίμ] και της Τούλτσεα-Babadag, με τη Συμφωνία των Παρισίων. Η δεδομένη κατάσταση προκάλεσε αλλαγή και στην εξέλιξη της πόλης. εμφανίστηκαν νέες επεκτάσεις, νέες συνοικίες. Στην αρχικώς ισχύουσα χωροθέτηση επί της χερσονήσου προστίθενται καινούργιες εκτάσεις γύρω από την κεντρική λιμνοθάλασσα. Αυτές, με την πάροδο του χρόνου, έμελλε να καταστούν με αποξήρανση η κεντρική ζώνη της πόλης. Από τους χωρικούς που εκκένωσαν τα μέρη τους και συνέβαλαν στην επέκταση της πόλης Τούλτσεα θυμίζουμε αυτούς από το Prislav [Πρισλάβ] (σημερινό Νούφαρ (Nufărul) -οι οποίοι κατέλαβαν την βορειοανατολική πλευρά της πόλης γύρω από την οδό που ονομάστηκε Πρισλάβ- και αυτούς από το Bestepe [Μπέστεπε] -που κατέλαβαν το λόφο Babadag, προς τα νότια, εγκατεστημένοι κατά μήκος του Δούναβη από την εκκλησία του Αγίου Νικολάου μέχρι την οδό Bestepeni [Μπεστεπένι]- κοντά στην εκκλησία του μαχαλά Comorofca [Κομορόφκα].[13] Μαζί με αυτούς τους πληθυσμούς ήρθαν και οι Έλληνες που εγκαταστάθηκαν στις εκβολές της λιμνοθάλασσας στο Δούναβη, γύρω από την πρώην οδό Belvedere [Μπελβεντέρε]». [14] Η νέα συνοικία έχει ως κεντρικό δρόμο την οδό Româna, κατοπινή Πρίγκιπα Φερδινάνδου και σημερινή Victoriei.
1830 - Μία αυστριακή εταιρεία θέτει σε κυκλοφορία στον Δούναβη ατμόπλοια. [15] Το γεγονός αυτό θα δώσει ώθηση στην κατασκευή σκαφών στα λιμάνια της Δοβρουτσάς και ιδιαίτερα στην Τούλτσεα και θα συντελέσει επίσης στην αύξηση του πληθυσμού της πόλης με ναύτες, καπετάνιους, ιδιοκτήτες σκαφών, ξυλουργούς, επισκευαστές κ.ά. ειδικότητες.
1838 - Σε έναν χάρτη του Ρωσικού Γενικού Επιτελείου, αντίγραφο του οποίου βρίσκεται στη Ρουμανική Ακαδημία, η Τούλτσεα είναι καταχωρημένη με 113 σπίτια, ενώ η παλιά Τούλτσεα, πάνω στο δυτικό λόφο, με 20 σπίτια.[16]
1847 - Σε σημείωμα που δημοσιεύθηκε στο Journal der östereichischen Lloyd, Triest XII, 427αναφέρεται ότι «στις εκβολές του Δούναβη κατοικεί ένας μικτός πληθυσμός, όπου, δίπλα στους Τούρκους, τους Ρουμάνους και τους Βουλγάρους βρίσκονται και Κοζάκοι, lipoveni (κάτοικοι της Λίποβα, ουκρανικής καταγωγής, χριστιανοί του παλαιού ημερολογίου) και Έλληνες από το αρχιπέλαγος και Έλληνες από τα Ιόνια Νησιά».[17]
1848 - Η αναφορά του Πολωνού Korsak Détails sur la Dobrogea, που συντάχθηκε στην Τούλτσεα, εκτιμούσε ως «αξιόλογη» την κατασκευή σκαφών. Η επιχείρηση ανήκε σε κάποιους Έλληνες από την Τούλτσεα, οι οποίοι φαίνεται ότι αποκόμιζαν σημαντικά εισοδήματα από αυτή την δραστηριότητα. [18]
1848-1854 - Η Μητρόπολη της Τούλτσεα, υπαγόμενη στο Οικουμενικό Πατριαρχείο της Κωνσταντινουπόλεως, αντιπροσωπευόμενη από τον Διονύσιο, κατασκευάζει την ελληνική εκκλησία της πόλης που ήταν αφιερωμένη στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου. Παράλληλα με την ανέγερση της εκκλησίας ξεκίνησε και η λειτουργία του ελληνικού σχολείου. [19]
Η ΠΟΛΗ ΚΑΤΑ ΤΟΥΣ ΝΕΟΤΕΡΟΥΣ ΧΡΟΝΟΥΣ
1850 - ΟIon Ionescu από το Brad σημειώνει στο έργο του Αγροτικές διαδρομές στη Δοβρουτσά: «Οι Έλληνες κατοικούν στις πόλεις. Δεν βρήκα παρά ένα χωριό με 29 οικογένειες, οι οποίες αφού έμειναν στην άλλη πλευρά του Δούναβη στη Βεσσαραβία, ήρθαν να εγκατασταθούν στη Δοβρουτσά».[20]
1852-1859 - Ο πληθυσμός της πόλης Τούλτσεα αυξάνεται από 17.000 κατοίκους το έτος 1852, σε 25.000 κατοίκους το 1859. [21]
1856 - Μετά τον Πόλεμο της Κριμαίας, ο Camille Allard, Γάλλος περιηγητής που επισκέφθηκε την Τούλτσεα, έγραφε ότι αυτή «βρίσκεται σε μια θαυμάσια τοποθεσία, στο βάθος ενός κόλπου σχηματισμένου από ποταμό… Ο πληθυσμός είναι από τους πιο ανακατεμένους στην Ανατολή… η εμπορική αποικία σχηματίζεται από Εβραιοπολωνούς, Έλληνες και Αρμενίους. Η αποικία είναι αρκετά σημαντική στην Τούλτσεα».[22]
Η αναφορά του Γάλλου Υποπρόξενου στην Τούλτσεα Louvrières, προσδιορίζει ότι η ανάπτυξη της πόλης ήταν πρώτα από όλα αποτέλεσμα των ναυπηγείων, τα οποία ευνοούνταν από την ύπαρξη σε κοντινή απόσταση δασών με βελανιδιές που προμήθευαν ξυλεία.
1859 - Η Οθωμανική Αυτοκρατορία, ως αποτέλεσμα της ανεξέλεγκτης υλοτομίας, λαμβάνει μέτρα όσον αφορά την κατασκευή σκαφών στην Τούλτσεα. Η κατασκευή σκαφών παραχωρήθηκε εξ ολοκλήρου στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή Δουνάβεως με έδρα τη Σουλίνα, ενώ στην Τούλτσεα διατηρήθηκε μόνον μία ειδική τεχνική υπηρεσία.
1864 - Ο Αυστριακός γεωλόγος Karl F. Peters, που διεξήγαγε έρευνες στη Δοβρουτσά, έγραφε: «Η πόλη έχει 2.800 – 3.000 σπίτια και πέρα από τη φρουρά, υπαλλήλους, προξενεία, κατοίκους. Oι περισσότεροι και πλουσιότεροι θεωρούνται οι Έλληνες, μετά οι Βούλγαροι».[23]
1865 - Η δραστηριότητα των ναυπηγείων και των συναφών εργαστηρίων της Τούλτσεα σταματά τελείως.
1860-1877 - Η Δοβρουτσά τέθηκε υπό τη διοίκηση μακράς σειράς πασάδων: του Suleiman Bei, Resid Pasa, Razim Pasa, Suleiman Bei (δεύτερη φορά), Ismail Pasa, Fahri Bei, Ali Bei, Said Bei και Fahri Bei (δεύτερη φορά).
1876 - Γεννιέται στην Τούλτσεα, στις 14 Νοεμβρίου, ο σπουδαίος ερευνητής Oreste Tafrali [Ορέστης Ταφράλης].[24]
1878 - Στις 14 Νοεμβρίου, η Δοβρουτσά καθίσταται επαρχία της Ρουμανίας.
- Μετά τον Ρωσο-ρουμανο-τουρκικό Πόλεμο της Ανεξαρτησίας, η Τούλτσεα απελευθερώνεται από τον τουρκικό ζυγό και γίνεται πρωτεύουσα του ομώνυμου νομού. Την εποχή αυτή αναδεικνύεται στην πιο σημαντική πόλη της Δοβρουτσάς.
«Η πόλη είχε μια όψη οπισθοδρομημένης Ανατολής, με στενά σοκάκια, μη ασφαλτοστρωμένα ήεπιμέρους στρωμένα με στενό «καλντερίμι από κυβόλιθους».[25] Τα πρώτα χρόνια της ρουμανικής διοίκησης, μέσω της Δημοτικής Αρχής, «έπρεπε να δαπανηθεί πολλή ενέργεια και να επενδυθούν μεγάλα χρηματικά ποσά για την χάραξη και την οδόστρωση 2-3 δρόμων τουλάχιστον, ώστε να δοθεί μια καλύτερη εικόνα τουλάχιστον στο κεντρικό τμήμα της πόλης».[26]
1880 - Τίθεται σε ισχύ ο Οργανικός Νόμος της Δοβρουτσάς, σύμφωνα με τον οποίο για 30 χρόνια οι κάτοικοι αυτής της επαρχίας δεν είχαν συνταγματικά δικαιώματα. [27]
Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΟΛΗ
1907 - Στην περιοχή που βρίσκεται σε ύψωμα προς τα δυτικά της πόλης, κατασκευάστηκε το Μέγαρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής του Δούναβη και το Κοινοτικό Νοσοκομείο. Επίσης χτίσθηκε το νέο Διοικητήριο του λιμανιού της Τούλτσεα, το οποίο γκρεμίστηκε κατά τη δεκαετία του ’80 και το Μέγαρο των αλιέων του κράτους, μία κατασκευή που οφείλεται στον Γρηγόρη Αντύππα.1909 - Προωθείται ο νόμος για τα πολιτικά δικαιώματα των κατοίκων των νομών Κωστάντζα και Τούλτσεα. Με αυτόν τον νόμο παραχωρούνται πολιτικά δικαιώματα στους κατοίκους της Δοβρουτσάς με πραγματικό τόπο κατοικίας στους αντίστοιχους νομούς την ημερομηνία 11 Απριλίου 1877 και στους απογόνους τους, όπως και στους ιδιοκτήτες αγροτικών ακινήτων με τόπο κατοικίας τη Δοβρουτσά, που δήλωναν μέσα σε έξι μήνες από την ισχύ του νόμου ότι απαρνούνται την ξένη προστασία.[28]
1910 - Υψώνεται το καμπαναριό της ελληνικής εκκλησίας του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου.
Λαμβάνει χώρα η ανέγερση της Ελληνικής Αίθουσας, κοντά στην εκκλησία του Ευαγγελισμού. Η συγκεκριμένη αίθουσα χρησιμοποιήθηκε ως σχολείο, έδρα επαρχίας αλλά και ως αίθουσα συνεστιάσεων και εκδηλώσεων για την ελληνική κοινότητα και όχι μόνο.
1913 - «Η Τούλτσεα φθάνει στο πιο ψηλό σκαλοπάτι ανάπτυξης από όλες τις απόψεις».[29]
1916-1918 - Είσοδος της Ρουμανίας στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο με τις Δυνάμεις του Άξονα.
Η Τούλτσεα βρίσκεται υπό βουλγαρική κατοχή. Οι αρχές της πόλης βρήκαν καταφύγιο στον Άγιο Γεώργιο, ενώ μεγάλο μέρος του αρχείου της πόλης χάθηκε αυτή την περίοδο.
1918 - Οι Δυνάμεις του Άξονα συνθηκολογούν και η Δοβρουτσά επανέρχεται, όπως και η Τούλτσεα, υπό ρουμανική διοίκηση. Ωστόσο, η πόλη είναι κατεστραμμένη και καταφέρνει να ορθοποδήσει με δυσκολία τα επόμενα χρόνια.
«Οι ισχυρές οικογένειες Ελλήνων ιδιοκτητών και εμπόρων (Φλαμαρόπουλου, Αντύππα, Παπαδάτου, Λικιαρδόπουλου, Καράβελα) πρόκοψαν και μετά τον πόλεμο ως αποτέλεσμα των επικερδών εμπορικών συναλλαγών τους με δημητριακά και οινοπνευματώδη ποτά. Σε αυτές προστέθηκαν και άλλες, όπως οι οικογένειες Κουκούλα, Τσακίρη, Βροντίση και Καμπίτση».[30]
1922 - Επί της οδού Regina Elisabeta αριθμ. 62-68, στα ακίνητα που ανήκαν στα αδέλφια Πάτροκλο και Γρηγόρη Τσακίρη, χτίστηκε η εταιρεία εμπορίου δημητριακών, υαλικών και χαρτικών «Κούλας και Τσακίρης» (“Culas & Tsaquiris”).[31]
1923 - Ο Matei I. Antippas [Ματθαίος Αντύππας], Έλληνας έμπορος δημητριακών και ο Gheorghe T. Flamaropol [Γεώργιος Φλαμαρόπουλος], Έλληνας χονδρέμπορος κρασιών, θέτουν τις βάσεις μιας ανώνυμης εταιρίας τραπεζικού τύπου, όπου διατηρούν το μισό του επενδεδυμένου μετοχικού κεφαλαίου (τράπεζα «εμπορικής συμβουλής», με κεφάλαιο 10 εκατομμύρια λέι). [32]
Πραγματοποιούνται στην Τούλτσεα τα αποκαλυπτήρια του μνημείου προς τιμήν του Spiru Haret [Σπύρου Χάρετ] που φιλοτεχνήθηκε από τον Έλληνα γλύπτη Βασίλη Κυριακίδη, ο οποίος διέθετε στην Τούλτσεα ένα εργαστήριο γλυπτικής, όπου δούλεψε μεταξύ των ετών 1914-1916 και 1922-1926.[33]
- Κατασκευάζεται στην οδό Babadag αριθμ. 158 ελαιοτριβείο, ιδιοκτησίας του Ihil Simionovici [Ιχίλ Σιμιόνοβιτς] και του Γ. Λικιαρδόπουλου.
1923-1929 - Η οικονομική κρίση που μαστίζει τη χώρα, γίνεται αισθητή και στην Τούλτσεα. Ωστόσο αυτή την περίοδο αρχίζει η ανακατασκευή της πόλης, γεγονός που απαιτεί να καταβληθούν μεγάλες προσπάθειες εκ μέρους των κατοίκων. H πόλη εξασφάλισε ταυτόχρονα και την σταθερή υποστήριξη των αρχών του Βουκουρεστίου. Την εποχή αυτή χτίζεται στην Τούλτσεα το κτίριο της Εθνικής Τράπεζας, το Μέγαρο της Νομαρχίας και το Μέγαρο της Δικαιοσύνης.
Τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο πραγματοποιείται και ο ηλεκτροφωτισμός της πόλης.
1925 - Γεννιέται στην Τούλτσεα, στις 12 Μαρτίου, ο Κωνσταντίνος Καλογεράς, διακεκριμένος χειρουργός. [34]
1926 - Επί της οδού Πρίγκιπα Φερδινάνδου (σημερινή Victoriei), η οικογένεια Καμπίτση χτίζει την κατοικία της. Η εταιρεία «Βασίλης και Σπυρίδων Καμπίτσης» ασχολείται με το εμπόριο δημητριακών και αντιπροσωπεύει το Γραφείο Ζαχάρεως, Παράρτημα Τούλτσεα.[35]
Γεννιέται στην Τούλτσεα ο Βασίλης Καλκανδής, εξέχων ιατρός, φαρμακοποιός και χημικός μηχανικός.[36]
1929 - Η εταιρεία «Κουκούλας Ελευθέριος και Τσακίρης Κίμων» εδρεύει στην οδό Babadag, σε ακίνητο που αγοράστηκε από τον Ιορδάνη Τσέλιου στον αριθμ. 40.[37]
1938 - Η γενικότερη οικονομική ανάκαμψη της χώρας επηρεάζει και την οικονομική ανάπτυξη στην πόλη Τούλτσεα.
1939 - Ψηφίζεται νέος νόμος (αριθμ. 340/30, Ιανουάριος 1930), βάσει του οποίου οι οικογένειες των Ελλήνων της Τούλτσεα που επιθυμούσαν, μπορούσαν να αποκτήσουν τη Ρουμανική υπηκοότητα καθώς και τα δικαιώματα που απέρρεαν από αυτήν.[38]
1940-1945 - Επί της οδού Babadag αριθμ. 63- 65, σε ακίνητο ιδιοκτησίας του Έλληνα Ηρακλή Ασλάνα [39] λειτουργεί το εργοστάσιο χαλιών του Γιάννη Κουζουτζόγλου.
1942 - Ο Γ. Λικιαρδόπουλος αγοράζει από τον Gh. Tabacaru το εργοστάσιο λαδιού «Δοβρουτσά», στην οδό Portului [Λιμανιού], αριθμ. 27. Το εκσυγχρονίζει και το μετονομάζει σε Olivia – Fabrica de rafinare si uleiuri vegetale [Ολίβια - Εργοστάσιο ραφιναρίσματος και φυτικών ελαίων].[40]
1946 - Κατάσχεται η Ελληνική Αίθουσα της Τούλτσεα από τις κομμουνιστικές αρχές.
1957 - Οι αποθήκες δημητριακών του Γεώργιου Βροντίση εθνικοποιούνται, κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου.
1968 - Η πόλη Τούλτσεα καθίσταται έδρα νομού.
1990 - Μετά τα γεγονότα που έλαβαν χώρα το 1989, τα οποία οδήγησαν σε αλλαγή του πολιτεύματος στη Ρουμανία, τίθενται οι βάσεις της Ένωσης Ελλήνων της Ρουμανίας, η οποία απέκτησε νομική υπόσταση τον Φεβρουάριο του 1990.
Το ίδιο έτος αναδιοργανώθηκε και η Ελληνική Κοινότητα της Τούλτσεα.
1997 - Η Ελληνική Αίθουσα επανέρχεται στην ιδιοκτησία της Ελληνικής Κοινότητας της Τούλτσεα.
3. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ ΤΗΣ ΤΟΥΛΤΣΕΑ
Παρακάτω παρουσιάζεται σχηματικά η εθνολογική δομή της πόλης Τούλτσεα, ξεκινώντας από το έτος 1879. Επισημαίνεται, ωστόσο, ότι οι πληροφορίες που προέρχονται από διάφορες πηγές δεν έχουν την αξίωση να είναι ακριβείς (με εξαίρεση τα έτη απογραφής).
ΕΤΟΣ |
ΚΑΤΟΙΚΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ |
ΣΥΝΟΛΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ |
ΠΗΓΗ |
1879 |
324 |
17.948 |
Ο βαρόνος W. d’Hoggeur, apud. Bieloserkovici, κατά τον Ionescu 1904, 44. [41] |
1896 |
2.416 |
10.419 |
B.Cotovu, P. Constantinescu, Monografia orasului Tulcea – trecutul, prezentul και viitorul [Μονογραφία της πόλης Τούλτσεα – το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον], Ινστιτούτο γραφικών τεχνών της εφημερίδας Dobrogea Juna, Κωστάντζα, 1928. |
1908 |
1.233 |
19.575 |
B. Cotovu, P. Constantinescu, ό.π. |
1913 (R) |
1.066 |
21.727 |
Ο χάρτης «Οι εθνικότητες της Δοβρουτσάς», Γενική Απογραφή της 19.12 -1.1.1913. |
1927 |
- |
29.129 |
B. Cotovu, P. Constantinescu, ό.π. |
1938 |
967 |
23.049 |
Πίνακας II – Η ταξινόμηση του πληθυσμού κατά θρήσκευμα και εθνικότητα της 1.1.1938, Δημαρχείο Τούλτσεα.[42] |
1958 |
258 |
33.346 |
Πίνακας ανακοινώσεων της 26.10.1958 της Επιτροπής της ελληνικής εκκλησίας της Τούλτσεα.[43] |
2002 (R) |
412 |
91.492 |
Η ιστοσελίδα του δήμου Τούλτσεα http://www.primaria-tulcea.ro. |
Πίνακας 1: Η εξέλιξη του πληθυσμού ελληνικής καταγωγής στην Τούλτσεα (R – απογραφή)
Από την ανάλυση των πληροφοριών διαπιστώνεται ότι η πλειοψηφία των εγκατεστημένων Ελλήνων στην Τούλτσεα κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα προέρχεται από τα νησιά του Ιονίου: Κεφαλονιά, Ιθάκη, Κέρκυρα αλλά και από τις Κυκλάδες: Σαντορίνη, Μύκονο, Σύρο, Τήνο, Άνδρο. [44]
Οι πιο συχνά απαντώμενες ασχολίες τους σχετίζονταν με το εμπόριο (έμποροι, μεσίτες, χονδρέμποροι), τη ναυσιπλοΐα (βαρκάρηδες, ναύτες, θερμαστές, ναυπηγοί σκαφών και πολεμικών πλοίων, καπετάνιοι). Ωστόσο, φαίνεται ότι ένας μεγάλος αριθμός Ελλήνων ήταν ιδιοκτήτες καφενείων, τεϊοποτείων ή καφετεριών. Αυτοί προέρχονταν πιο πολύ από τις ελληνικές ζώνες της Τουρκίας, τα Δωδεκάνησα και τη δυτική ακτή της Μικράς Ασίας.[45]
Επίσης, δεν πρέπει να υποτιμηθεί το επίπεδο μόρφωσης των Ελλήνων της Τούλτσεα που ήταν γνώστες των ελληνικών γραμμάτων: «μαρτυρία για αυτό αποτελούν οιυπογραφές τους, πουαποδίδονταν σωστά και καλαίσθητα». [46]
Πέρα από την ενασχόλησή τους με το εμπόριο, οι Έλληνες της Τούλτσεα επιδίδονταν και σε άλλες ασχολίες. Η πιο συχνή από αυτές ήταν του ανώτερου κρατικού υπαλλήλου. Το επάγγελμα αυξάνει σε συχνότητα μεταξύ των Ελλήνων, αρχής γενομένης από το έτος 1916 και γύρω στον Μεσοπόλεμο.[47] Το γεγονός αυτό εύκολα ερμηνεύεται, συνδυασμένο με την πτώχευση πολλών ελληνικών οικογενειών μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο Νικόλαος Βέργος, απόγονος Έλληνα της Τούλτσεα, ο πατέρας του οποίου ήταν χονδρέμπορος δημητριακών έως το 1916, διηγείται: «... μετά τον πόλεμο ήμασταν πολύ φτωχοί και όχι και τόσο καλά ντυμένοι».[48]
Υποσημειώσεις
[2] Αυτόθι, σ. 10.
[3] Αυτόθι, σ. 13.
[4] Baumann, Victor Henrich, Prezenţa elenilor la Tulcea [Η παρουσία των Ελλήνων στην Τούλτσεα], Ένωση Ελλήνων Ρουμανίας, Βουκουρέστι, 2005.
[5] Λαμβάνουν χώρα και σήμερα συζητήσεις σχετικά με την προέλευση του ονόματος της πόλης. Η λέξη Tulcea [Τούλτσεα] θα μπορούσε να προέρχεται, σύμφωνα με υποθέσεις, από την λέξη "tul" [κεραμίδι] και "cea" [γη], δηλαδή η ονομασία έχει τις ρίζες της στις ασχολίες των κατοίκων οι οποίοι γέμισαν τους λόφους με τα κεραμοποιεία, απαραίτητα στις πόλεις που πάντα καταστρέφονταν. Ο Nicolae Iorga θεωρεί όμως ότι η λέξη "tul" ήταν το όνομα ενός τοπικού μπέη, στο οποίο προστέθηκε η κατάληξη "cea", όπως σε αντίστοιχες περιπτώσεις: Casimcea [Κασίμτσεα], Hazamcea [Χαζάμτσεα] κτλ.
[7] Αυτόθι.
[8] C. Şerban, V. Şerban, Rolul economic şi politico-militar al oraşelor din Dobrogea de Nord în sec XVI-XVIII [Ο οικονομικός και πολιτικο-στρατιωτικός ρόλος των πόλεων της βόρειας Δοβρουτσάς μεταξύ του 16ου - 18ου αιώνα], 2, Tούλτσεα, σσ. 284-290.
[10] B. Cotovu, P. Constantinescu, ό.π., σ. 13.
[12] Αρχεία Δοβρουτσάς, Βουκουρέστι, 1916, τόμος Α΄, σ. 92.
[13] Baumann, Victor Henrich, Prezenţa elenilor la Tulcea [Η παρουσία των Ελλήνων στην Τούλτσεα], Ένωση Ελλήνων Ρουμανίας, Βουκουρέστι, 2005, σ. 21.
[14] G. Bratescu, Tulcea, schiţă urbanistică, Analele Dobrogei [Τούλτσεα, πολεοδομικό προσχέδιο. Αρχεία Δοβρουτσάς], τόμος Β΄, Κωστάντζα, 1928.
[15] cf. La Commissιon Europeenne du Danube et son oevre de 1856 a 1931, Εθνικά Γαλλικά Τυπογραφεία, Παρίσι, 1931.
[16] B. Cotovu, P. Constantinescu, ό.π.., σ. 14.
[17] P. Al. Arbore, Informaţiuni etnografice şi mişcări de populaţiune în Basarabia sudică και Dobrogea în veacul XVIII şi XIX, cu privire specială la coloniile bulgăreşti din aceste regiuni [Εθνογραφικά στοιχεία και μετακινήσεις πληθυσμού στη νότια Βεσσαραβία και Δοβρουτσά κατά τον 18ο και 19ο αιώνα, με ειδική αναφορά στις βουλγαρικές αποικίες από αυτές τις περιοχές], Αρχεία της Δοβρουτσάς, μέρος Α΄-Β΄, Κωστάντζα, 1929, αναφ. στο Baumann, Victor Henrich, Prezenţa elenilor la Tulcea [Η παρουσία των Ελλήνων στην Τούλτσεα], Ένωση Ελλήνων Ρουμανίας, Βουκουρέστι, 2005.
[18] Baumann, Victor Henrich (2005), ό.π., σ. 21.
[19] Αυτόθι.
[21] T. Mateescu, Construcţii navale la Tulcea înainte de 1877 [Ναυτικές κατασκευές στην Τούλτσεα πριν το 1877] ,9, Tούλτσεα, 395-400, 1984, αναφ. στο Baumann, Victor Henrich, Prezenţa elenilor la Tulcea, Ένωση Ελλήνων Ρουμανίας, Βουκουρέστι, 2005.
[22] M.D. Ionescu, Dobrogia în pragul veacului al XX-lea [Η Δοβρουτσά στο κατώφλι του 20ού αιώνα], Κωστάντζα, αναφ. στο Baumann, Victor Henrich, Prezenţa elenilor la Tulcea [Η παρουσία των Ελλήνων στην Τούλτσεα], Eλληνική Κοινότητα Ρουμανίας, Βουκουρέστι, 2005.
[23] T. Mateescu, Construcţii navale la Tulcea înainte de 1877 [Ναυτικές κατασκευές στην Τούλτσεα πριν το 1877], 9, Tούλτσεα, 395-400, 1984, αναφ. στο Baumann, Victor Henrich, Prezenţa elenilor la Tulcea, Ένωση Ελλήνων Ρουμανίας, Βουκουρέστι, 2005.
[24] Εξειδικεύθηκε στη Γαλλία στην βυζαντινή τέχνη και έγινε διδάκτορας φιλολογίας στη Σορβόννη. Διετέλεσε καθηγητής στο Τμήμα Αρχαιολογίας και Αρχαιοτήτων του Ιασίου, ιδρυτής του Αρχαιολογικού Μουσείου της ίδιας πόλης, ενώ το 1926 ορίσθηκε μέλος της Ρουμανικής Ακαδημίας.
[25] B. Cotovu, P. Constantinescu, Monografia oraşului Tulcea – trecutul, prezentul şi viitorul [Μονογραφία της πόλης Τούλτσεα – το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον], Ινστιτούτο γραφικών τεχνών της εφημερίδας Dobrogea Jună, Κωνστάντζα, 1928, σ. 37.
[26] Αυτόθι.
[27] A. Rădulescu, I. Bitoleanu, Istoria Dobrogei [Ιστορία της Δοβρουτσάς], Κωνστάντζα, 1998, σσ. 296-298, παραπομπή του Baumann, Victor Henrich, Prezenţa elenilor la Tulcea [Η παρουσία των Ελλήνων στην Τούλτσεα],σ. 117. Ο Οργανικός Νόμος παύει να ισχύει μετά τη δημοσίευση του νόμου περί παραχώρησης πολιτικών δικαιωμάτων στους κατοίκους των νομών Κωστάντζας και Τούλτσεας της 19ης Απριλίου/2 Μαΐου 1909 (βλέπε παρακάτω).
[28] Baumann, Victor Henrich, ό.π., σ. 117.
[29] B. Cotovu, P. Constantinescu, ό.π., σ. 41.
[30] Baumann, Victor Henrich, ό.π., σ. 103.
[32] Baumann, Victor Henrich, ό.π., σ. 105.
[33] Artişti plastici dobrogeni [Εικαστικοί Καλλιτέχνες της Δοβρουτσάς], λεύκωμα, Κωστάντζα, 1977.
[34] Μέλος της Ακαδημίας Ιατρικών Επιστημών Ρουμανίας, της Ακαδημίας Επιστημόνων Ρουμανίας και της Διεθνούς Εταιρείας Χειρουργικής. Η οικογένειά του διέμενε στην οδό Traian. Πατέρας του ήταν ο Στυλιανός Καλογεράς (σύμφωνα με V. Baumman, Prezenţa elenilor la Tulcea).
[35] Valentina Postelnicu, Tulcea de altădată [Η Τούλτσεα άλλοτε], Τούλτσεα 2002, σ. 190.
[36] Υπήρξε συνεργάτης στη σύνταξη του ρουμανικού καταλόγου φαρμακοποιίας, όντας γραμματέας της Επιτροπής για τα φαρμακευτικά φυτά και προϊόντα φυτικής προελεύσεως. Δούλεψε στην καταγραφή της αυτοφυούς ιατρικής χλωρίδας επί του ρουμανικού εδάφους.
[37] Αυτόθι, σ. 139.
[38] Baumann, Victor Henrich, ό.π., σ. 117.
[39] Ηρακλής Ασλάνας (Eracle Aslana), φιλελεύθερος δήμαρχος της Τούλτσεα και ιδιοκτήτης και άλλων ακινήτων επί της οδού Babadag στους αριθμούς 59 και 61.
[40] Valentina Postelnicu, Tulcea de altădată [Η Τούλτσεα άλλοτε], Τούλτσεα, 2002, ΙΙ, 21-22.
[42] Αυτόθι.
[43] Αυτόθι.
[44] Baumann, Victor Henrich, ό.π., σ. 89.
[45] Αυτόθι, σ. 90.
[46] Αυτόθι, σ. 91.
[47] Αυτόθι, σ. 111.
[48] Αυτόθι.
3.3. ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΠΙΝΑΚΩΝ
ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΙΣ
Εικόνα εξωφύλλου: Η ελληνικήεκκλησία του Ευαγγελισμού, φωτογραφία: O. Stepan, 2006.
Εικόνα 1: Τοπογραφικό υπάρχουσας κατάστασης της πόλης Τούλτσεα, επεξεργασία: O. Stepan, 2006.
Εικόνα 2: Τοπογραφικότης πόληςΤούλτσεαστα 1909, πηγή: Valentina Postelnicu, 2002.
Εικόνα 3: Αρχιτεκτονικό απόθεμα των Ελλήνων της Τούλτσεα, επεξεργασία: O. Stepan, 2006.
Δελτίο 1. Ο ελληνικός ιερός ναός του Ευαγγελισμού
Εικόνα 4: Ο ιερός ναός του Ευαγγελισμού στην Τούλτσεα – τοπογραφικό υπάρχουσας κατάστασης, επεξεργασία: O. Stepan.
Εικόνα 5: Ο ιερός ναός του Ευαγγελισμού στην Τούλτσεα. Εξωτερικές όψεις από την οδό BunaVestire[Ευαγγελισμού] και φωτογραφία εσωτερικού, φωτογραφία: Ο. Stepan, 2006.
Δελτίο 2. Η Ελληνική Αίθουσα
Εικόνα 6: Η Ελληνική Αίθουσα – τοπογραφικό υπάρχουσας κατάστασης, επεξεργασία: O. Stepan.
Εικόνα 7: Η Ελληνική Αίθουσα. Εξωτερική άποψη, φωτογραφία: O. Stepan, 2006.
Δελτίο 3. Ακίνητο/ ιδιοκτησία της οικογένειας Αντύππα (Antippas)
Εικόνα 8: Ακίνητο/ ιδιοκτησία της οικογένειας Αντύππα – τοπογραφικό υπάρχουσας κατάστασης, επεξεργασία: O. Stepan.
Εικόνα 9: Ακίνητο/ ιδιοκτησία της οικογένειας Αντύππα. Εξωτερική άποψη και λεπτομέρειες, φωτογραφία: Ο. Stepan, 2006.
Δελτίο 4. Ακίνητο/ ιδιοκτησία της οικογένειας Πεταλά (Petala)
Εικόνα 10: Ακίνητο/ ιδιοκτησία της οικογένειας Πεταλά – τοπογραφικό υπάρχουσας κατάστασης, επεξεργασία: O. Stepan.
Εικόνα 11: Ακίνητο/ ιδιοκτησία της οικογένειας Πεταλά. Εξωτερική άποψη και λεπτομέρειες, φωτογραφία: Ο. Stepan, 2006.
Δελτίο 5. Ακίνητο/ ιδιοκτησία της οικογένειας Κουκούλη (Cuculis)
Εικόνα 12: Ακίνητο/ ιδιοκτησία της οικογένειας Κουκούλη – τοπογραφικό υπάρχουσας κατάστασης, επεξεργασία: O. Stepan.
Εικόνα 13: Ακίνητο/ ιδιοκτησία της οικογένειας Κουκούλη. Εξωτερική άποψη και λεπτομέρειες, φωτογραφία: Ο. Stepan, 2006.
Δελτίο 6. Ακίνητο/ ιδιοκτησία της οικογένειας Βαζάκα (Vazaca)
Εικόνα 14: Ακίνητο/ ιδιοκτησία της οικογένειας Βαζάκα – τοπογραφικό υπάρχουσας κατάστασης, επεξεργασία: O. Stepan.
Εικόνα 15: Ακίνητο/ ιδιοκτησία της οικογένειας Βαζάκα. Εξωτερικές απόψεις και λεπτομέρειες, φωτογραφία: Ο. Stepan, 2006.
Δελτίο 7. Ακίνητο/ ιδιοκτησία της οικογένειας Πατεράκη (Paterachi)
Εικόνα 16: Ακίνητο/ ιδιοκτησία της οικογένειας Πατεράκη – τοπογραφικό υπάρχουσας κατάστασης, επεξεργασία: O. Stepan.
Εικόνα 17: Ακίνητο/ ιδιοκτησία της οικογένειας Πατεράκη. Εξωτερικές απόψεις, φωτογραφία: Ο. Stepan, 2006.
Δελτίο 8. Η οικία Γκρίμπλα (Grimblas)
Εικόνα 18: Η οικία της οικογένειας Γρίμπλα – τοπογραφικό υπάρχουσας κατάστασης, επεξεργασία: O. Stepan.
Εικόνα 19: Η οικία της οικογένειας Γρίμπλα. Εξωτερική άποψη, φωτογραφία: Ο. Stepan, 2006.
Δελτίο 9. Ακίνητο/ ιδιοκτησία της οικογένειας Καμπίτζη (Cambitzi)
Εικόνα 20: Ακίνητο/ ιδιοκτησία της οικογένειας Καμπίτζη – τοπογραφικό υπάρχουσας κατάστασης, επεξεργασία: O. Stepan.
Εικόνα 21: Ακίνητο/ ιδιοκτησία της οικογένειας Καμπίτζη. Εξωτερικές απόψεις και λεπτομέρειες, φωτογραφία: Ο. Stepan, 2006.
Δελτίο 10. Ακίνητο/ ιδιοκτησία της οικογένειας Τσακίρη (Tsaquiris)
Εικόνα 22: Ακίνητο/ ιδιοκτησία της οικογένειας Τσακίρη – τοπογραφικό υπάρχουσας κατάστασης, επεξεργασία: O. Stepan.
Εικόνα 23: Το ακίνητο/ ιδιοκτησία της οικογένειας Τσακίρη. Εξωτερικές απόψεις και λεπτομέρειες, φωτογραφία: Ο. Stepan, 2006.
Δελτίο 11. Η οικία Δημητρίου (Dimitriu)
Εικόνα 24: Ακίνητο/ ιδιοκτησία της οικογένειας Δημητρίου – τοπογραφικό υπάρχουσας κατάστασης, επεξεργασία: O. Stepan.
Εικόνα 25: Ακίνητο/ ιδιοκτησία της οικογένειας Δημητρίου. Εξωτερική άποψη, φωτογραφία: O. Stepan, 2006.
Δελτίο 12. Ακίνητο/ ιδιοκτησία της οικογένειας Καλογερά (Caloghera)
Εικόνα 26: Το ακίνητο/ ιδιοκτησία Καλογερά – τοπογραφικό υπάρχουσας κατάστασης, επεξεργασία: O. Stepan.
Εικόνα 27: Το ακίνητο/ ιδιοκτησία Καλογερά. Εξωτερικές απόψεις και λεπτομέρειες, φωτογραφία: Ο. Stepan, 2006.
Δελτίο 13. Ακίνητο/ ιδιοκτησία της οικογένειας του Συνταγματάρχη Σταύρου Παπαδόπουλου (Stavru Papadopol)
Εικόνα 28: Το ακίνητο/ ιδιοκτησία της οικογένειας Σταύρου Παπαδόπουλου – τοπογραφικό υπάρχουσας κατάστασης, επεξεργασία: O. Stepan.
Εικόνα 29: Το ακίνητο/ ιδιοκτησία της οικογένειας Σταύρου Παπαδόπουλου. Εξωτερικές απόψεις και λεπτομέρειες, φωτογραφία: Ο. Stepan, 2006.
Δελτίο 14.Οικία Έλληνα εμπορευόμενου
Εικόνα 30: Οικία Έλληνα εμπόρου – τοπογραφικό υπάρχουσας κατάστασης, επεξεργασία: O. Stepan.
Εικόνα 31: Οικία Έλληνα εμπόρου. Εξωτερική άποψη και λεπτομέρειες, φωτογραφία: Ο. Stepan, 2006.
Δελτίο 15. Ακίνητο/ ιδιοκτησία του Θεόδωρου Φλαμαρόπουλου (Theodor Flamaropol)
Εικόνα 32: Ακίνητοχτισμένο από τον ΘεόδωροΦλαμαρόπουλο, πηγή: Valentina Postelnicu, 2002.
Δελτίο 16. Ακίνητο Χαράλαμπου Φλαμαρόπουλου (Haralambie Flamaropol)
Εικόνα 33: Ακίνητο χτισμένο από τον ΧαράλαμποΦλαμαρόπουλο. Εξωτερικέςαπόψεις, πηγή: Valentina Postelnicu, 2002 και Baumann, Victor Henrich, 2005.
Δελτίο 17. Αποθήκη του Χαράλαμπου Φλαμαρόπουλου (Haralambie Flamaropol)
Εικόνα 34: Κατάστημα χτισμένο από τον ΧαράλαμποΦλαμαρόπουλο. Εξωτερική άποψη, πηγή: Valentina Postelnicu, 2002.
Δελτίο 18. Ακίνητο/ ιδιοκτησία της οικογένειας Λικιαρδόπουλου (Licheardopol)
Εικόνα 35: Ακίνητο/ ιδιοκτησία της οικογένειαςΛικιαρδόπουλου. Εξωτερικήάποψη, πηγή: Valentina Postelnicu, 2002 και Baumann, Victor Henrich, 2005.
Δελτίο 19. Ακίνητο/ ιδιοκτησία της οικογένειας Λικιαρδόπουλου (2)
Εικόνα 36: Ακίνητο/ ιδιοκτησία της οικογένειαςΛικιαρδόπουλου. Εξωτερικές απόψεις, πηγή: Valentina Postelnicu, 2002.
Δελτίο 20. Ακίνητο/ ιδιοκτησία των αδελφών Τσακίρη (Tsaquiris)
Εικόνα 37: Ακίνητο/ ιδιοκτησίααδελφώνΤσακίρη. Εξωτερική άποψη, πηγή: Valentina Postelnicu, 2002.
Δελτίο 21. Ακίνητο/ ιδιοκτησία εταιρείας Βασίλη και Σπυρίδωνα Καμπίτζη
Εικόνα 38: Ακίνητο/ ιδιοκτησία εταιρείας Βασίλη και Σπυρίδωνα Καμπίτζη. Εξωτερική άποψη, πηγή: Valentina Postelnicu, 2002.


