Μπρασόβ

Raluca Popa, Αρχιτέκτων Πανεπιστημίου Ion Mincu Βουκουρεστίου

1.Η ΠΟΛΗ ΜΠΡΑΣΟΒ – ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

Εικόνα 1: Χάρτης υπάρχουσας κατάστασης της πόλης του Μπρασόβ

 

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΜΠΡΑΣΟΒ

Διεύθυνση: οδός Gheorghe Baritiu, αριθμ. 12 , Μπρασόβ,  νομός Μπρασόβ, Τ.Κ. 500024, Ρουμανία
Τηλ: 0040-268-148441
Φαξ: 0040-268-148441
Αντιπρόεδρος: Lemonita Chiriac [Λεμονίτσα Κιριάκ]
Αριθμός μελών: 77 άτομα
Έτος ιδρύσεως: 1990

 

2. ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΤΟΥ ΜΠΡΑΣΟΒ

 

11ος αιώνας – Εγκατάσταση των Ελλήνων μοναχών που έφερε ο Achtum στο Banat [Μπανάτ], στη Morisena [Μορισένα], στο μοναστήρι του Αγίου Ιωάννου του Βαπτιστή.[1]
1203 - Οι ιστορικές πηγές του Μπρασόβ ανάγουν σε αυτό το έτος την ίδρυση της πόλης, ημερομηνία που εμφανίζεται και στα χρονικά των μπρασοβένικων ημερολογίων ως έτος «που άρχισε η οχύρωση του Μπρασόβ» (ανεπιβεβαίωτες πηγές).[2]
1204 – Αναφορά Έλληνα ορθοδόξου επισκόπου της Crisana στους «Έλληνες μοναχούς» στην Τρανσυλβανία.[3]
1234 - Πρώτη επίσημη γραπτή αναφορά της πόλης με το όνομα Corona από τις πηγές του Stefan Papacostea, αναφερόμενου στη μελέτη του Karl Reinerth σε σχέση με τον κατάλογο των τοποθεσιών του Πρεμονσταρτενικού (premonstratens) Τάγματος.[4]
1252 - Η πόλη μετονομάζεται σε «Barasu» [Μπαρασού], όπως προκύπτει από τις πηγές των αρχείων των κόμητων Nemes din Haghig [Νέμες του Χάγκιγκ], σύμφωνα με τα οποία ο Βασιλιάς Μπέλα ο Δ΄ χάρισε τη «γη Ζεκ» (tera Zek) στον κόμη Vicentiu [Βικέντιο], γιο του Αkadas, σεκούι[5] από το Sebus,[6] ιδιοκτησία που τοποθετούνταν ανάμεσα στις εκτάσεις των Ρουμάνων της Χάρτας (Carta), των Σαξόνων του «Μπαρασού» και των Μαγυάρων του Σέμπους.
1288 - Η πόλη μετονομάζεται σε «Braso» [Μπράσο], όπως διασώζεται σε λατινικό έγγραφο που φυλάσσεται στη βιβλιοθήκη Bathyaneum στην Alba Ιulia και σε αντίγραφο στο Ινστιτούτο Ιστορίας του Cluj που εξέδωσε ο Βασιλιάς Λαδισλαύος ο Δ΄.[7]
1353 - Το βασικό προνόμιο της πόλης του Μπρασόβ. Πρόκειται για το παλαιότερο αρχείο από τα Αρχεία του Κράτους Μπρασόβ.
1355 - Πρώτη μνεία του «Διαμερίσματος Μπρασόβ» (districtus de Brasso).
1358 - Πρώτο εμπορικό προνόμιο για τους μπρασοβένους εμπόρους στο έδαφος της Βλαχίας.
1364 - Η πόλη Μπρασόβ αποκτά το προνόμιο να διοργανώνει ετήσια εμποροπανήγυρη. [8]
1368 - Το πρώτο εμπορικό προνόμιο που παραχωρήθηκε στους μπρασοβένους εμπόρους από ηγεμόνα της Βλαχίας, τον Ι. Vlaicu.
1385 - Αρχίζει η ανέγερση του Καθολικού Ενοριακού Ναού, της σημερινής  Μαύρης Εκκλησίας, που ολοκληρώθηκε το 1477.[9]
1395 - Συγκροτείται η αντιοθωμανική συμμαχία ανάμεσα στον Βασιλιά Σιγισμούνδο της Ουγγαρίας και τον Mircea cel Batran, ηγεμόνα της Βλαχίας. Διεκπεραιώνεται η πρώτη ενίσχυση των οχυρωματικών έργων.
1388 - Πρώτη γραπτή αναφορά για την ύπαρξη ενός σχολείου στην πόλη.
1399 - Για πρώτη φορά αναφέρονται οι Έλληνες της Τρανσυλβανίας, όταν ο Πάπας Βονιφάκιος ο 9ος επιχειρεί να μεταστρέψει τους Ρουμάνους, τους Βούλγαρους, τους Αρμενίους και τους Έλληνες στον καθολικισμό. [10]
- Πρώτη αναφορά σε ρουμανική εκκλησία, στη συνοικία Schei [Σκέι].

 

Η ΠΟΛΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΟΥ ΜΕΣΑΙΩΝΑ

1400 - Πρώτη τουρκική εισβολή στην Tara Barsei.
1413 - Η αρχαιότερη αναφορά στο νοσοκομείο του Μπρασόβ.
1420 - Επίτευξη συμφωνίας ανάμεσα στη Συνέλευση του Διαμερίσματος Tara Barsei και τη συντεχνία των γουναράδων, όσον αφορά την ανέγερση του Δημαρχείου του Μπρασόβ.[11]
1448–1453 – Ο Ioan de Hunedoara [Ιωάννης της Χουνεντοάρα] καταστρέφει την ακρόπολη Brasovia από την οδό Tampei. Από την πέτρα και τα οικοδομικά υλικά της αρχίζουν τα οχυρωματικά έργα της μεσαιωνικής πόλης του Μπρασόβ, που περιλαμβάνουν 8 προπύργια και 32 αμυντικούς πύργους.
1468 - Ο Βασιλιάς Ματέι Κορβίν παραχωρεί στην πόλη του Μπρασόβ το δικαίωμα αποθήκευσης εισαγόμενων προϊόντων από τις ρουμανικές ηγεμονίες. [12]
1473 - Δυνατός σεισμός γίνεται αισθητός σε ολόκληρη την Τρανσυλβανία. [13]
1475 - Το έτος αυτό εμφανίζονται οι καταχωρήσεις στους παλαιότερους διατηρημένους καταλόγους φόρων. Η πόλη ήταν χωρισμένη στις εξής τέσσερις συνοικίες: Portica, Corpus Christi, Catharina και Petri.
1480–1506 – Μνεία του Gheorghe Gramaticul στους φορολογικούς καταλόγους, πρώτη μαρτυρία διδακτικής δραστηριότητας στην πόλη.
1491 - Κανονισμός για την υπεράσπιση/ προστασία της πόλης.
1493 - Πρώτη αναφορά σε ιατρό στο Μπρασόβ (doctor Petrus).
1512 - Έγγραφη μαρτυρία για το πρώτο φαρμακείο της πόλης.
Αρχίζει η ανέγερση της εκκλησίας του Αγίου Νικολάου, η οποία ολοκληρώθηκε το 1515.
1539 - Έναρξη εφαρμογής της τυπογραφίας από τον ουμανιστή Johannes Honterus.
1541 - Η Τρανσυλβανία καθίσταται αυτόνομο πριγκιπάτο, υπό οθωμανική κυριαρχία.[14]
1543 - Μαρτυρία για τον παλαιότερο σχολικό κανονισμό στη χώρα: «Ο Κανονισμός του Σχολείου του Μπρασόβ» (Constitutia Scolii din Brasov).
1545 - Ίδρυση εμπορικού οίκου για την πώληση των προϊόντων των επαγγελματιών των  συντεχνιών.
1547 - Ανέγερση του κτιρίου Bibliotecile scolare [Σχολικές βιβλιοθήκες], με πρωτοβουλία του Johannes Honterus, το οποίο στέγασε τη μεγαλύτερη συλλογή βιβλίων στην Τρανσυλβανία.
1551 - Με απόφαση της Βουλής του Targu Mures, απαγορεύεται στους Έλληνες εμπόρους να δραστηριοποιούνται στην Τρανσυλβανία. Αυτοί μπορούσαν να πωλούν τα προϊόντα τους στο Μπρασόβ και το Σιμπίου, μόνο μέσω εμπόρων της Βλαχίας. [15]
1554 - Πρώτη αναφορά σε ρουμανικό διδακτικό προσωπικό, «Dobro Scholasticus».
1557 - Εκδίδεται στα ελληνικά η Καινή Διαθήκη, με τη φροντίδα του Σάξονα λουθηρανού ιερέα Valentin Wagner.
1581, 20 Νοεμβρίου – Η Τρανσυλβανική Βουλή εκδίδει νέα περιοριστικά μέτρα για τα προνόμια των Ελλήνων.[16]
1583 - Η Τρανσυλβανική Βουλή προσδιορίζει με σαφήνεια τα σημεία αποθήκευσης Caransebes, Μπρασόβ και Σιμπίου.
1600 - Ο Mihai Viteazul [Μιχαήλ ο Γενναίος] καταφθάνει στην πόλη και συγκαλεί τη Βουλή της Τρανσυλβανίας.
17ος αιώνας – Παρατηρείται αύξηση της συμμετοχής των Ελλήνων στην οικονομική και πολιτική ζωή των ρουμανικών ηγεμονιών. Την περίοδο της ηγεμονίας του Vasile Lupu [Βασίλε Λούπου] (1634-1653), πολλοί Έλληνες μοναχοί καταφθάνουν στη χώρα, ενώ εισάγεται η ελληνική γλώσσα στην εκκλησία. [17]
1612 - Η πόλη, υπό την καθοδήγηση του επικεφαλής τοπικού άρχοντα Michael Weiss, συμμάχου του Ηγεμόνα της Βλαχίας Radu Mihnea, αντιστέκεται δίνοντας μάχη ενάντια στον εγκάθετο Πρίγκιπα Gabriel Bathori. Ο στρατός της πόλης ηττάται στη Feldioara, αλλά η πόλη δεν παραδίδεται. [18]
1636, 8 Ιουλίου – Ο Πρίγκιπας της Τρανσυλβανίας Gh. Rakoczi I΄ [Γκ. Ράκοτσι Α΄] παραχωρεί ένα γενικό εμπορικό προνόμιο, το οποίο θα αποτελέσει τη νομική βάση για τη δημιουργία των ελληνικών εταιρειών-κομπανιών της Τρανσυλβανίας. [19]
1678 - Με απόφαση της βουλής που συγκλήθηκε στην Alba Iulia, ιδρύεται η Κομπανία Ελλήνων Εμπόρων (Compania Negustorilor Greci). Οι έμποροι αυτοί εισήγαγαν προϊόντα ειδικά από τα κέντρα εμπορίου της Ασίας: την Τραπεζούντα, τη Σμύρνη και τη Σινώπη.[20]      
1688, Mάιος – Εξέγερση των κατοίκων του Μπρασόβ εναντίον της ηγεσίας της πόλης. Τα αυτοκρατορικά αυστριακά στρατεύματα, υπό τον Στρατηγό Veteranyi, καταλαμβάνουν την πόλη.
1689, 21 Απριλίου - Μεγάλη πυρκαγιά στο Μπρασόβ καταστρέφει το μεγαλύτερο μέρος της πόλης, με περίπου 300 ανθρώπινα θύματα. Ο καμμένος ενοριακός ναός ονομάζεται «Μαύρη Εκκλησία» (Biserica Neagra).      
Τέλη 17ου αιώνα – Η αναπτυσσόμενη εμπορική δραστηριότητα οδηγεί στην ίδρυση νέων οικισμών γύρω από το Μπρασόβ, όπου κατοικούσαν οι οικογένειες των εμπορευόμενων. [21]
1718 - Οι Έλληνες της Τρανσυλβανίας τίθενται υπό βασιλική προστασία, λογοδοτώντας μόνο στην αυτοκρατορική καγκελαρία των Αψβούργων.[22]
1742 - Με απόφαση της Μαρίας Θηρεσίας παρέχεται αυστριακή υπηκοότητα στα μέλη των Ελληνικών Κομπανιών. Χάρη σ’ αυτήν την απόφαση, πολλοί Έλληνες εγκαθίστανται μόνιμα στην Τρανσυλβανία, επανενώνοντας τις οικογένειές τους.[23]
1761 - Επανίδρυση του ρουμανικού σχολείου στο Schei [Σκέι] του Μπρασόβ.

1777, 27 Αυγούστου – Με τη σφραγίδα της Μαρίας Θηρεσίας παραχωρείται μια σειρά από προνόμια που οδηγούν στην αναδιοργάνωση του ελληνικού εμπορίου της Τρανσυλβανίας.
1785 - Εκδίδεται αυτοκρατορικό διάταγμα ανανέωσης των προνομίων των Ελλήνων εμπόρων, σύμφωνα με το οποίο έχουν δικαίωμα να εμπορεύονται και να κατέχουν ακίνητη ιδιοκτησία στην περιοχή Σκέι του Μπρασόβ. Τα ανωτέρω προνόμια θα ανανεωθούν εκ νέου κατά τα έτη 1791, 1796, 1799 και 1825.[24]
1787 - Ολοκληρώνονται οι εργασίες ανέγερσης της ορθόδοξης εκκλησίας της Αγίας Τριάδος, η οποία περατώθηκε με την οικονομική υποστήριξη των εμπόρων της Ελληνικής Κομπανίας.[25]
1798 - Στο Μπρασόβ υπήρχαν 43 συντεχνίες τεχνιτών, που αριθμούσαν συνολικά 1.227 μέλη.
1799 - Κατασκευάζεται το ελληνικό σχολείο με πρωτοβουλία του Παναγιώτη Χατζή Νίκου και χάρη στα κονδύλια που άφησε με τη διαθήκη του για τον σκοπό αυτό ο ίδιος, όπως και άλλοι Έλληνες έμποροι, μεταξύ των οποίων ο Κωνσταντίνος Φλέβας και ο Μητροπολίτης Δοσίθεος Φιλίττης.[26]

 

Η ΠΟΛΗ ΚΑΤΑ ΤΟΥΣ ΝΕΟΤΕΡΟΥΣ ΧΡΟΝΟΥΣ

1804 - Εισάγεται ο δημόσιος φωτισμός με λάδι στην πόλη του Μπρασόβ.
1827–1828 - Κατασκευή της Πύλης Σκέι.
1821 - Επανάσταση του Tudor Vladimirescu [Τούντορ Βλαντιμιρέσκου]. Πολλοί Έλληνες έμποροι συμμετέχουν ως μέλη της Φιλικής Εταιρείας.
1835 - Ιδρύεται ο «Γενικός Οίκος Οικονομιών» (Casa Generala de Economii) στο Μπρασόβ, το πρώτο πιστωτικό ίδρυμα στην Τρανσυλβανία.
1838 - Eκδίδονται η Gazeta de Transilvania [Εφημερίδα της Τρανσυλβανίας] και το Foaie pentru minte, inima και literatura [Φύλλο για τον νου, την καρδιά και τη λογοτεχνία], με συντάκτη τον George Baritiu.
1841 - Ιδρύεται το Σωματείο Επαγγελματιών.
1848, 11 Απριλίου - Διαδήλωση των Ρουμάνων από το  Σκέι του Μπρασόβ μπροστά στον Οίκο του Συμβουλίου, με αίτημα την απόκτηση πολιτικών δικαιωμάτων και τη συμμετοχή τους στη διοίκηση της πόλης. [27]
1850 -  Ίδρυση του ρουμανικού γυμνασίου - μεταγενέστερο Λύκειο «Andrei Saguna» [Αντρέι Σαγκούνα]. Ίδρυση του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου του Μπρασόβ, με αρμοδιότητα σε ολόκληρη την Νοτιοανατολική Τρανσυλβανία.
1854 - Εισαγωγή του τηλέγραφου.
1858 - Ίδρυση του πρώτου διυλιστηρίου πετρελαίου.
1860 - Επίσημη αναγνώριση των ελληνικών κοινοτήτων των Ηνωμένων Πριγκιπάτων από τον Alexandru - Ioan Cuza [Αλέξανδρο - Ιωάννη Κούζα]. Στη συνέχεια, οι κοινότητες αυτές θα αναπτυχθούν -βάσει των υπογεγραμμένων συμφωνιών μεταξύ Ρουμανίας και Ελλάδας- τα έτη 1869, 1900 και 1932, έχοντας το δικαίωμα να συντηρούν εκκλησία, σχολεία και εκδόσεις στην ελληνική γλώσσα.[28]
1864, Αύγουστος - Εκδίδεται διάταγμα, με το οποίο παραχωρείται σε όλους τους ξένους χριστιανούς το δικαίωμα αγοράς ακινήτων, με τον όρο οι Ρουμάνοι να απολαμβάνουν το ίδιο δικαίωμα στις αντίστοιχες χώρες. [29]
Κατασκευή του Εργοστασίου Φωταερίου και εισαγωγή του τελευταίου στον δημόσιο και ιδιωτικό φωτισμό με αέριο.
1870 - Δημιουργία της εταιρείας για την ίδρυση του Ρουμανικού Θεάτρου του Μπρασόβ.
1873, 30 Μαρτίου - Λειτουργία του Σιδηροδρομικού Σταθμού του Μπρασόβ.
1880 - Ίδρυση του εργοστασίου μηχανών Schiel.
1890 - Διενέργεια απογραφής, σύμφωνα με την οποία ο πληθυσμός της πόλης υπολογίζεται περί τους 30.739 κατοίκους.
1891 - Εισαγωγή του ατμοκίνητου τροχιόδρομου (τραμ), από το Targul Cailor (εμποροπανήγυρη των αλόγων) μέχρι την οδό Bartolomeu.
Ιδρύεται το εργοστάσιο τσιμέντων Portland.

 

Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΟΛΗ

1908 - Κλείνει το ελληνικό σχολείο.[30]
1916, 29 Αυγούστου – Είσοδος του ρουμανικού στρατού στο Μπρασόβ, διορισμός του Gheorghe Baiulescu ως πρώτου δημάρχου της πόλης.
1918, 9 Νοεμβρίου–30 Δεκεμβρίου – Εμφάνιση της εφημερίδας της Ένωσης Glasul Ardealului [Η φωνή του Αρντεάλ].
1918, Δεκέμβριος –  Είσοδος των ρουμανικών στρατευμάτων στο Μπρασόβ, ως αποτέλεσμα της ένωσης της Τρανσυλβανίας με τη Ρουμανία, την 1η Δεκεμβρίου του ίδιου έτους.
1948–1954 - Καταχρηστική κατάσχεση των περιουσιών των ελληνικών κοινοτήτων από τις κομμουνιστικές αρχές. Για την αποφυγή διώξεων, ένα μέρος των Ελλήνων που διατήρησαν την ελληνική υπηκοότητα ζητούν και τη ρουμανική υπηκοότητα. Πολλοί άλλοι εγκαταλείπουν τη χώρα.[31]
1950, Ιούλιος - Οι Έλληνες πολιτικοί πρόσφυγες, που υπολογίζονται σε πάνω από 9.000 άτομα, μετατίθενται σε διάφορες πόλεις της χώρας: Βουκουρέστι, Βραΐλα, Γαλάτσι, Κωστάντζα, Megidia, Πλοϊέστι, Campina, Maneciu, Μπρασόβ, Valcele, Onesti, Moinesti, Ιάσιο, Falticeni, Botosani, Pitesti, Κραϊόβα, Hunedoara, Cluj, Oradea.[32]
1990, 6 Φεβρουαρίου – Ιδρύεται η Ένωση Ελλήνων της Ρουμανίας [Ε.Ε.Ρ.] (Uniunea Elena din Romania –U.E.R.), η οποία στις 26 Φεβρουαρίου αποκτά νομικό πρόσωπο. [33]
1992 - Διενεργείται απογραφή πληθυσμού της Ρουμανίας. Ο συνολικός αριθμός των κατοίκων ελληνικής καταγωγής υπολογίζεται σε 3.940, ενώ το Μπρασόβ αριθμεί 80 Έλληνες. [34]
1998 - Λαμβάνουν χώρα οι πρώτες επιστροφές περιουσιών προς τις ελληνικές κοινότητες στην Κωστάντζα και το Γαλάτσι, κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του Radu Vasile. [35]
2002 - Διενεργείται απογραφή του πληθυσμού της Ρουμανίας. Ο συνολικός αριθμός των κατοίκων ελληνικής καταγωγής ανέρχεται σε 6.513, ενώ στο Μπρασόβ κατοικούν 77 Έλληνες.[36]

 

3. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ ΤΟΥ ΜΠΡΑΣΟΒ

 

Από δημογραφική άποψη, οι αριθμοί –ως προς τον ελληνικό πληθυσμό- εμφάνισαν μεταβολές ανάλογες των συνθηκών που διαμορφώνονταν από παράγοντες αποφάσεων της κάθε ιστορικής περιόδου. Ενδεικτικά, παρατίθενται στοιχεία από απογραφές πληθυσμού:

 

ΕΤΟΣ

ΚΑΤΟΙΚΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ

ΣΥΝΟΛΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ

1930 (R) [37]

133 (στην Τρανσυλβανία)

26.495
(στη Ρουμανία)

18.057.028

1948 (R)

-

-

-

1956 (R)

155

11.166

-

1966 (R)

198

9.088

-

1977 (R)

-

-

-

1992 (R) [38]

80

3.940

-

2002 (R)

77

6.513

21.698.181

Πίνακας 1: Η εξέλιξη του πληθυσμού ελληνικής καταγωγής

 

Τα στοιχεία του παραπάνω πίνακα καταχωρήθηκαν όπου ήταν δυνατό να πραγματοποιηθεί έρευνα αρχείων και πηγών. Πρέπει να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι τα στοιχεία είναι σχετικά και εμπεριέχουν περιθώριο σφάλματος (R – απογραφή).

 

Η έλευση των Ελλήνων στην οχυρωμένη πόλη του Μπρασόβ έλαβε χώρα σε τρεις φάσεις:
- Η πρώτη φάση εκτείνεται από τον 14ο αιώνα έως το 1588, όταν οι Έλληνες έμποροι αποκτούν το δικαίωμα να οργανώνονται σε εμπορική εταιρεία (κομπανία).
- Η δεύτερη φάση τοποθετείται χρονικά μεταξύ των ετών 1588 και 1781 και χαρακτηρίζεται από την παροχή προνομίων.
- Η τρίτη φάση εκτείνεται ανάμεσα στα έτη 1781 και 1825 και σηματοδοτείται από την άφιξη των πολιτικών προσφύγων και την άνθηση της ελληνικής παροικίας. Σε αυτή την περίοδο χτίζονται η εκκλησία και το ελληνικό σχολείο.
Παρά το γεγονός ότι αρχικά οι Έλληνες έφτασαν εδώ κυρίως εξαιτίας της τουρκικής εισβολής, στη διάρκεια των χρόνων που ακολούθησαν, τους προσείλκυσαν στο Μπρασόβ τα προνόμια που απέκτησαν αλλά και η σημαντική εμπορική τοποθεσία της πόλης.
Ταυτόχρονα με την ίδρυση της Ελληνικής Κομπανίας, το Μπρασόβ χαίρει μεγάλου αριθμού προνομίων και εξελίσσεται σε μία υπολογίσιμη οικονομική, πολιτική, νομική και πολιτιστική δύναμη. Ήδη από το 1636 οι Έλληνες μπορούσαν να εκλέξουν τον διοικητή (echivalentul starostelui), 12 τοπικούς συμβούλους (echivalentul juratilor) και ανώτερους υπαλλήλους (echivalentul vatafilor), ενώ αργότερα επέλεγαν δικαστές και ενόρκους για τα εμπορικά παραπτώματα. Αρχικά η Ελληνική Κομπανία αποτελείτο αποκλειστικά από Έλληνες που είχαν εγκατασταθεί στη ρουμάνικη συνοικία Σκέι, ωστόσο αργότερα, χάρη στα κτηθέντα δικαιώματα, κάνουν την εμφάνισή τους στην εταιρεία Ρουμάνοι και Βούλγαροι.
«Πολλοί από αυτούς ήρθαν από την Βαλκανική Χερσόνησο τον 18ο αιώνα και το πρώτο μισό του 19ου αιώνα, όταν παραχωρήθηκαν μεγάλα προνόμια στους εμπόρους από την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Αυτοί, κατά μεγάλο μέρος τους ήταν Ρουμάνοι Μακεδόνες (αρωμούνοι), Έλληνες ή Βούλγαροι, Αλβανοί ή Σέρβοι με ελληνικά αισθήματα. Όπως σήμερα δεν γνωρίζεις τί Σλάβοι ή Γερμανοί κρύβονται πίσω από την ονομασία Μαγυάροι, δεν ήταν ακριβώς γνωστό τί ήταν παλαιότερα στην καταγωγή οι έμποροι που αυτοονομάζονταν Έλληνες. Όπως στο Μπανάτ, όπου τον μπακάλη οι Ρουμάνοι τον αποκαλούν «Έλληνα» άσχετα από την εθνικότητά του, έτσι και οι Σαξόνισσες του Μπρασόβ, όταν έστελναν τις υπηρέτριες στο μπακάλικο, έλεγαν «πήγαινε στο ελληνικό» μαγαζί».[39]
«…Οι πιο πολλοί από τους εμπόρους, Ρουμάνοι και Έλληνες, ήταν μπακάληδες, αλλά στα μαγαζιά τους πουλιόταν και βιοτεχνικά προϊόντα, κυρίως χονδρικά. Μερικοί ασχολούνταν με πληρωμές οφειλών, ποσοστά και τοκογλυφία. Λιγότεροι διατηρούσαν δέρματα και υαλικά. Μερικοί ήταν τραπεζίτες».[40]

 

Υποσημειώσεις


[1] Paula Scalcău, Grecii din Romania [Οι Έλληνες της Ρουμανία], κεφ. Το Βυζάντιο και η ρουμάνικη επικράτεια, εκδόσεις Omonia, Βουκουρέστι, 2005.

[2] Ion Dumitrascu, Mariana Maximescu, O istorie a Brasovului [Ιστορία του Μπρασόβ], κεφ. Απότην προϊστορίαέως την εθνική γένεση, εκδόσεις Phoenix, Μπρασόβ, 2002.

[3] Paula Scalcău, ό.π.

[4] Sextil Puscariu, Brasovul de altădată  [Το Μπρασόβ άλλοτε], εκδόσεις  Schei, 2η έκδοση, Μπρασόβ, 1981.

[5] Πρόκειται για φυλή παλαιοτουρκικής καταγωγής που αναμίχθηκε με τους Ούγγρους, η οποία ομιλεί την ουγγρική γλώσσα και κατοικεί μέχρι σήμερα στο μέσον της Τρανσυλβανίας.

[6] Αυτόθι.

[7] Αυτόθι.

[8] Ion Dumitrascu, Mariana Maximescu, ό.π.

[9] Doina Negulici, Brasov: oras-cetate, Citadel [Μπρασόβ: πόλη – κάστρο, Ακρόπολη],  Μουσείο Ιστορίας Νομού Μπρασόβ, Μπρασόβ, 2003.

[10] Paula Scalcău, ό.π.

[11] Ion Dumitrascu, Mariana Maximescu, ό.π.

[12] Αυτόθι.

[13] Αυτόθι.

[14] Αυτόθι.

[15] Paula Scalcău, ό.π.

[16] Αυτόθι.

[17] Αυτόθι.

[18] Sextil Puscariu, ό.π.

[19] Paula Scalcău, ό.π.

[20] Αυτόθι.

[21] Αυτόθι.

[22] Paula Scalcău, ό.π., κεφ. Οι Έλληνες στην Τρανσυλβανία και το Μπανάτ.

[23] Αυτόθι.

[24] Αυτόθι.

[25] Αυτόθι.

[26] Αυτόθι.

[27] Ion Dumitrascu, Mariana Maximescu, ό.π.

[28] Paula Scalcău, ό.π.

[29] Έργο σε συνεργασία με τα Κρατικά Αρχεία – Παράρτημα Νομού Μπρασόβ: Elisabeta Marin (κρατικά αρχεία) και Mihail Iacomir (Schei), Μπρασόβ 1900, εκδόσεις Schei, Μπράσοβ, 1996.

[30] Paula Scalcău, ό.π.

[31] Paula Scalcău, ό.π.

[32] Paula Scalcău, ό.π., κεφ. Ένακαινούργιο κύμα Ελλήνων μεταναστών.

[33] Αυτόθι.

[34] Αυτόθι.

[35] Αυτόθι.

[36] Αυτόθι.

[37] Paula Scalcău, ό.π.

[38] Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής της Ρουμανίας,  «Απογραφή 2002  και 1992», http://www.recensamant.ro.

[39] Sextil Puscariu, ό.π.

[40] Αυτόθι.

 

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΠΙΝΑΚΩΝ

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΙΣ
Εικόνα 1: Χάρτης υπάρχουσας κατάστασης της πόλης του Μπρασόβ.
Εικόνα 2: Αρχιτεκτονικό απόθεμα των Ελλήνων του Μπρασόβ. Σημειώθηκαν τα ακίνητα που παρουσιάζονται αναλυτικά στα δελτία που ακολουθούν, πηγή: Τουριστικός χάρτης 2005.

Δελτίο 1. Το ελληνικό σχολείο
Εικόνα 3: Τοπογραφικό υπάρχουσας κατάστασης.
Εικόνα 4: Κάτοψηισόγειου, πηγή: Καρτέλα μνημείου, αρχιτέκτων Monica Scarneci, 1964.
Εικόνα 5: Τομή κατά μήκος, πηγή: Καρτέλα μνημείου, αρχιτέκτων Monica Scarneci, 1964.
Εικόνα 6: Η κύριαόψη, πηγή: φωτογραφία Popa Corina, 2006
Εικόνα 7: Λεπτομέρεια από τηνκύριαόψη –έμβλημα στο κλειδί του τόξου εισόδου, πηγή: φωτογραφία Popa Corina, 2006.
Εικόνα 8: Άποψη από την εσωτερικήαυλή, πηγή: φωτογραφία Popa Corina, 2006.
Εικόνα 9: Άποψη του κτιρίου με την πρόσβαση από το δρόμο, πηγή: φωτογραφία Popa Corina, 2006.

Δελτίο 2. Οικία επί της οδού Constantin Brancoveanu [Κωνσταντίν Μπρανκοβεάνου] αριθμ. 12 (”Dr. Gust Alfred”)
Εικόνα 10: Τοπογραφικό υπάρχουσας κατάστασης.
Εικόνα 11: Κάτοψη ισογείου της κατοικίας και της αυλής, πηγή: Καρτέλα μνημείου, αρχιτέκτων Monica Scarneci, 1963.
Εικόνα 12: Κάτοψη ισόγειου – η κατοικία, πηγή: Καρτέλα μνημείου, αρχιτέκτων Monica Scarneci, 1963.
Εικόνα 13: Τομή κατά μήκος, πηγή: Καρτέλα μνημείου, αρχιτέκτων Monica Scarneci, 1963.
Εικόνα 14: Άποψη από τοόριο της ιδιοκτησίας, πηγή: φωτογραφία Popa Corina, 2006.
Εικόνα 15: Άποψη με τηλεπτομέρεια τωνθυρών πρόσβασης στην αυλή, πηγή: φωτογραφία Popa Corina, 2006.
Εικόνα 16: Άποψητης κύριαςόψης, πηγή: φωτογραφία Popa Corina, 2006.

Δελτίο 3. Οικία επί της οδού  Constantin Brancoveanu [Κωνσταντίν Μπρανκοβεάνου] αριθμ. 18
Εικόνα 17: Τοπογραφικό υπάρχουσας κατάστασης.
Εικόνα 18: Άποψη της κύριας όψης. Η πρόσβαση, πηγή: φωτογραφία Popa Corina, 2006.
Εικόνα 19: Άποψη τηςκύριαςόψης, πηγή: φωτογραφία Popa Corina, 2006.
Εικόνα 20: Μερική άποψηστηδιασταύρωσητωνοδών C. Brancoveanu και Nisipului de Sus, πηγή: φωτογραφία Popa Corina, 2006.

Δελτίο 4. Οικία επί της οδού Constantin Brancoveanu [Κωνσταντίν Μπρανκοβεάνου] αριθμ. 21
Εικόνα 21: Τοπογραφικό υπάρχουσας κατάστασης.
Εικόνα 22: Άποψη της κύριας όψης, πηγή: φωτογραφία Popa Corina, 2006.
Εικόνα 23: Λεπτομέρεια από την κύρια όψη, πηγή: φωτογραφία Popa Corina, 2006.

Δελτίο 5. Οικία επί της οδού Constantin Brancoveanu [Κωνσταντίν Μπρανκοβεάνου] αριθμ. 32
Εικόνα 24: Τοπογραφικό υπάρχουσας κατάστασης.
Εικόνα 25: Κάτοψηισογείου, πηγή: Καρτέλα μνημείου, αρχιτέκτων Monica Scarneci, 1964.
Εικόνα 26: Επιμήκης τομή, πηγή: Καρτέλα μνημείου, αρχιτέκτων Monica Scarneci, 1964.
Εικόνα 27: Άποψη της κύριας όψης, πηγή: φωτογραφία Popa Corina, 2006.
Εικόνα 28: Άποψη τηςκύριαςόψης, πηγή: φωτογραφία Popa Corina, 2006.
Εικόνα 29: Άποψη της πρόσβασης στην αυλή, πηγή: φωτογραφία Popa Corina, 2006.
Εικόνα 30: Λεπτομέρειαγύψινης διακόσμησης:«ΗΒάπτισητουΧριστού», πηγή: φωτογραφία Ruxandra και Daniel Nazare.
Εικόνα 31:Λεπτομέρεια γύψινης διακόσμησης οροφής:«ΗΑποκαθήλωση», πηγή: φωτογραφία Ruxandra και Daniel Nazare.
Εικόνα 32: Λεπτομέρεια γύψινης διακόσμησης οροφής:«Η Αποκαθήλωση», απόσπασμα,  πηγή: φωτογραφία Ruxandra και Daniel Nazare.
Εικόνα 33: Λεπτομέρεια γύψινης διακόσμησης: «ΗΒάπτισητουΚυρίου», απόσπασμα, πηγή: φωτογραφία Ruxandra και Daniel Nazare.

Δελτίο 6. Οικία επί της οδού Constantin Brancoveanu [Κωνσταντίν Μπρανκοβεάνου] αριθμ. 35
Εικόνα 34: Τοπογραφικό υπάρχουσας κατάστασης.
Εικόνα 35:  Άποψη της κύριας όψης, πηγή: φωτογραφία Popa Corina, 2006.
Εικόνα 36:  Άποψη κατά μήκος του δρόμου, πηγή: φωτογραφία Popa Corina, 2006.

Δελτίο 7.  Οικία επί της οδού Constantin Brancoveanu [Κωνσταντίν Μπρανκοβεάνου] αριθμ. 36
Εικόνα 37: Τοπογραφικό υπάρχουσας κατάστασης.
Εικόνα 38: Άποψη της κύριας όψης και της πρόσβασης, πηγή: φωτογραφία Popa Corina, 2006.

Δελτίο 8. Το ακίνητο/ οικία επί της οδού Constantin Brancoveanu [Κωνσταντίν Μπρανκοβεάνου] αριθμ. 38 - 40
Εικόνα 39: Τοπογραφικό υπάρχουσας κατάστασης.
Εικόνα 40: Άποψη της κύριας όψης και της πρόσβασης,πηγή: φωτογραφία Popa Corina, 2006.
Εικόνα 41: Άποψη της κύριας όψης. Η πρόσβαση, πηγή: φωτογραφία Popa Corina, 2006.

Δελτίο 9. Οικία στην Piata Unirii [Πλατεία Ομονοίας] αριθμ. 4 (”Casa Ciurculet”)
Εικόνα 42: Τοπογραφικό υπάρχουσας κατάστασης.
Εικόνα 43: Κάτοψη ισογείου, πηγή: Καρτέλα μνημείου, αρχιτέκτων Monica Scarneci, 1964.
Εικόνα 44: Εγκάρσια τομή, πηγή: Καρτέλα μνημείου, αρχιτέκτων Monica Scarneci, 1964.
Εικόνα 45: Όψη από την  PiataUnirii[Πλατεία Ομονοίας], πηγή: φωτογραφία Popa Corina, 2006.
Εικόνα 46: Ηπρόσβασηστηναυλήτου ιερού ναού Αγίου Νικολάου (αριστερά) και άποψη της πρόσβασης στο κτίριο του ναού (δεξιά), πηγή: φωτογραφία Popa Corina, 2006.
Εικόνα 47: Άποψη της PiataUnirii (Πλατεία Ομονοίας]. Διακρίνεται απέναντι το κτίριο στον αριθμ.  4, πηγή: φωτογραφία Popa Corina, 2006.
Εικόνα 48: Άποψη κατά μήκος του δρόμου. Στα δεξιά βρίσκεται το ακίνητο του αριθμ. 4, πηγή: φωτογραφία Popa Corina, 2006.

Δελτίο 10. Οικία επί της οδού  Capitan Ilie Birt [Καπιτάν Ιλίε Μπιρτ] αριθμ. 24
Εικόνα 49: Τοπογραφικό υπάρχουσας κατάστασης.
Εικόνα 50: Άποψη της κύριας όψης, πηγή: φωτογραφία Popa Corina, 2006.
Εικόνα 51: Άποψη της πρόσβασης στην αυλή του ακινήτου, πηγή: φωτογραφία Popa Corina, 2006.

Δελτίο 11. Ο ιερός ναός Αγίας Τριάδος
Εικόνα 52: Τοπογραφικόυπάρχουσαςκατάστασης.
Εικόνα 53: Κάτοψηισογείου,  πηγή: Αρχεία ναού Αγίας Τριάδος.
Εικόνα 54: Τομή κατά μήκος,  πηγή: Αρχεία ναού Αγίας Τριάδος.
Εικόνα 55: Άποψη από την αυλή της εκκλησίας, πηγή: φωτογραφία Popa Corina, 2006.
Εικόνα 56: Άποψη από το εσωτερικό του ναού - λεπτομέρεια, πηγή: φωτογραφία Popa Corina, 2006.
Εικόνα 57: Όψητουκτιρίουπου λειτουργεί ως «προπέτασμα» της εκκλησίας, πηγή: φωτογραφία Popa Corina, 2006.
Εικόνα 58: Μερική άποψη του ελληνικού κοιμητηρίου όπισθεν της εκκλησίας, πηγή: φωτογραφία Popa Corina, 2006.

ΠΙΝΑΚΕΣ
Πίνακας 1: Η εξέλιξη του πληθυσμού ελληνικής καταγωγής, πηγή: R. Popa.